نجس باشد يا متصل به ظاهر نباشد مثل آنكه بين ظاهر وباطن فاصله باشد هوائى يا مقدار طاهرى يا آنكه باطن خشك نشود يا خشك بشود لكن بدون تابش آفتاب بر ظاهر آن يا آنكه فاصله شود زماني ما بين خشك شدن ظاهر وخشك شدن باطن مثل آنكه ظاهر در يك روز خشك شود وباطن در روز ديگر پس در جميع اين صورتها باطن پاك نخواهد شد ( مسألة 2 ) هر گاه زمين يا نحو آن خشك باشد وبخواهد أو را به آفتاب تطهير كند مقدارى آب پاك يا نجس يا غير آن از چيزهائى كه باعث رطوبت مىشود بر آن بريزند تا آفتاب آن را خشك كند پاك مىشود ( مسألة 3 ) بعض علما ملحق فرموده خرمن بزرگ را به غير منقول واين مشكل است ( مسألة 4 ) سنگ ريزه وخاك وسنگ ونحو اينها مادامى كه روى زمين افتاده است در حكم زمين است واگر برداشته شود ملحق مىشود به منقولات واگر ثانيا عود كرد به حال أول حكم آن نيز عود مىكند يعنى حكم غير منقول را پيدا مىكند وهم چنين است ميخى كه در زمين يا در بناء ثابت باشد مادامى كه ثابت است حكم غير منقول را دارد وچون كنده شود حكم منقول پيدا مىكند وهر گاه ثانيا ثابت شد حكم أول آن عود مىكند وهم چنين است حكم در چيزهائى كه شبيه به اين باشد ( مسألة 5 ) شرط است در تطهير به آفتاب زوال عين نجاست اگر عين داشته باشد ( مسألة 6 ) هر گاه شك كرد در رطوبت زمين هنگام تابيدن آفتاب بر آن يا شك كرد در زوال عين بعد از علم بوجود آن يا در حصول جفاف يا در آنكه جفاف به آفتاب واقع شده يا به غير آن يا بمعونة غير حكم به طهارت نمىشود واگر شك كرد در حدوث مانعى از تابيش آفتاب بنا گذارد بر عدم مانع بنابر اشكالى كه مقدم شد نظير آن در مطهريت زمين ( مسألة 7 ) حصير پاك مىشود به تابيدن آفتاب بر يكى از دو طرف آن طرف ديگر آن نيز واما هر گاه زمين زير آن نجس باشد پس پاك نمىشود بتبعيت آن واگر چه خشك شود وهم چنين پاك نمىشود حصير ديگرى كه در زير آن باشد مگر آنكه دوخته شود بحصير بالائى بطورى كه يك حصير حساب شود واما ديوار متنجس هر گاه بتابد آفتاب بر يك جانب آن بعيد نيست كه پاك شود جانب ديگر آن هر گاه بان تابيدن خشك شود واگر چه خالى از اشكال نيست واما هر گاه بتابد بر جانب ديگرش نيز پس اشكالى نيست ( چهارم ) از مطهرات استحاله است وان مبدل شدن حقيقت شى وصورت نوعيه آن است به صورت ديگر كه بواسطة آن نجس ومتنجس پاك مىشود مثل آنكه عذره خاك شود وچوب نجس خاكستر شود وبول يا آب